Krymska retrospekcja

Relacje

Zobaczywszy przed ponad 8 laty następujący napis na murze:

Krym - Rosja, Teodozja

nawet nie pomyślałem, jak proroczych zmian jest on zapowiedzią.

Zapraszam na krótką retrospekcję z Półwyspu Krymskiego, na który kiedyś można było jeszcze wjechać bez rosyjskiej wizy w paszporcie.

Tatarzy

Aby w ogóle rozpocząć dyskusję o przynależność Krymu do Rosji czy Ukrainy, warto zapoznać się szerzej z kontekstem historycznym, a zwłaszcza z następującymi faktami:

  • Krym już w 1240 r. opanowali Mongołowie
  • na początku XV w. stworzono Chanat Krymski, który trwał prawie do końca XVIII wieku

Mamy więc ponad połowę tysiąclecia pod osmańskim panowaniem! Dopiero później Rosja zaczęła wkraczać na krymskie ziemie.

Bakczysaraj

Jeszcze pod koniec XIX wieku najliczniejszą grupą etniczną na Krymie byli Tatarzy Krymscy. Przez Rosyjskie działania zaczęło się to jednak gwałtownie zmieniać. W czasie II wojny światowej NKWD przeprowadziło deportację około 200 tysięcy Tatarów Krymskich, przeważnie do Uzbekistanu.

Krymska tatarka w latach 20., BakczysarajMeczet w Eupatorii, Krym

Eklizi-burun, Czufut-kale, Bachczysaraj - większość nazw na Krymie, czy to geograficznych, czy historycznych zdecydowanie nie pochodzi z rosyjskiego. Nic to - Rosjanie zaraz po deportacji Tatarów przeprowadzili zakrojoną na szeroką skalę akcję zmiany nazw miejscowości na rosyjskie.

Ścieżka na Angar-burun - drugi szczyt Czatyrdahu

Nawet znane na Ukrainie czebureki (krym. çüberek), czyli pierogi smażone w oleju, to tak naprawdę danie regionalne Tatarów Krymskich. Swoją drogą najlepszego czeburieka w życiu miałem okazję zjeść właśnie na Krymie, przyrządzała je na ulicy tatarska rodzina.

Czebureki, Krym

A więc jeśli ktoś tu jest poszkodowany, to chyba najbardziej Tatarzy? Nawet rosyjscy turyści odwiedzający Krym przebieraja się w ramach atrakcji za miejscowych... Tatarów:

Rosjanie przebierają się za Tatarów

Pozostałości po ZSRR

Oczywiście Związek Radziecki zrobił swoje - wiele jest radziecko-rosyjskich śladów na Krymie, jednak nikomu nie wydaje się to przeszkadzać.

Mamy tu m.in.:

  • słynną Flotę Czarnomorską, stacjonującą w Sewastopolu

Zatoka Sewastopolska

  • górującą czerwoną gwiazdę nad stolicą Krymu - Symferopolem
  • radziecką lokomotywę z hasłem śmierć faszyzmowi, oswajającą dzieci już od małego z symbolem czerwonej gwiazdy

W SewastopoluCzerwona gwiazda góruje nad Symferopolem

  • niedokończoną elektrownię atomową w Szczołkino (ros. Щёлкино)

Elektrownia atomowa w Szczołkino, KrymSzczołkino (Щёлкино), Krym

Konferencja jałtańska

Nie można zapomnieć, że to przecież na Krymie, nieopodal Jałty, Stalin debatował z Churchilem i Rooseveltem m.in. nad obecnymi granicami Polski. Za dowcip losu można potraktować fakt, że działo się to w pałacu Polaka - Leona Potockiego w Liwadii.

Pałac Potockich w Liwadii

Pomyśleć, że to w tym miejscu zapadła decyzja o utracie Kresów Wschodnich na rzecz poniemieckich ziem...

Stan umysłu

Jak to się zwykło mawiać: Rosja to nie kraj, Rosja to stan umysłu. Krymska rzeczywistość również niewiele odbiega od tego powiedzenia. Podróżując więc po Półwyspie Krymskim można było dostrzec wiele ciekawych obrazów:

  • poczekalnia na dworcu autobusowym o wdzięcznej nazwie Kosmos

Poczekalnia autobusowa KOSMOS

  • Ufo-czołg w Górach Krymskich

Ufo-czołg, Góry Krymskie

  • Krowa zajadająca się śmieciami kilkadziesiąt metrów od plażujących w najlepsze Rosjan

Krowa na Krymie

  • Ja kocham czysty Krym
  • profesjonalny kasownik w symferopolskim autobusie

Ja kocham czysty Krym!Kasownik w Symferopolskim autobusie

  • pan podróżujący w bagażniku Łady

Podróżowanie w bagażniku Łady

  • BMW, gdyby ktoś czasem miał wątpliwości

BMW gdyby ktoś nie zauważył, Krym

Podróżowanie po Krymie

Do wielu miejsc na Półwyspie Krymskim można było dojechać pociągiem.

Krymska elektriczka

Ewenementem na Krymie jest jednak trolejbus, a dokładnie najdłuższa na świecie trasa trolejbusowa. Mając 86 km, przebija się przez Przełęcz Angarską (Ангарський перевал, 752 m n.p.m.) w Górach Krymskich i biegnie ze stolicy Krymu - Symferopola, przez Ałusztę nad Morzem Czarnym do Jałty.

Trolejbus Symferopol - Jałta

W Eupatorii aby dostać się na plażę wystarczyło wsiąść do tramwaju.

Tramwaj w Eupatorii

Oczywiście wszechobecna jest dobrze znana marszrutka.

Marszrutka na Krymie, okolice Eupatorii

Turystyka

Obecnie Krym kojarzony jest głównie w kontekście aneksji przez Rosję. Wcześniej jednak to walory turystyczne były na pierwszym miejscu. Nie bez przyczyny - dziksze czarnomorskie plaże, mniej popularne zakątki nad Morzem Azowskim, Góry Krymskie - to wszystko warte jest (było?) zobaczenia.

Zachodnie wybrzeże Krymu

Muszelkowe plaże Morza Azowskiego, Krym

Morze Czarne, Krym

Góry Krymskie

Jaskółcze Gniazdo, przylądek Aj-Todor, KrymChłopiec na stacji Symferopol

Wybrzeże Morza Czarnego, Krym

 

Ciekawe jak potoczą się losy Krymu w ciągu najbliższych kilku lat...

 

Zainteresował Cię ten wpis? Może warto podzielić się nim z innymi?

Tagi: Krym, Morze Czarne, Rosja, Tatarzy, trolejbus, Ukraina

2 lata temu

Marysia

Straszliwie żałuję, że nie udało mi się zobaczyć Krymu przed rosyjskim najazdem!

2 lata temu

mareczek

A mnie się udało! I przyznam, że Krym jest przepiękny. Natomiast to, co zrobiono tym ziemiom, to barbarzyństwo. Ale może i tam uda się nam zawitać ponownie?

2 lata temu

Węgrowski

Mariupol Rosja będzie musiała przejść (zdobyć) by mieć dojście do Krymu. To niewiarygodne że w 2015 roku, trzy lata po euro 2012 Ukraina straci ok. 1/5 ziem. Szok !!! - fajna strona tutaj też jest promująca turystykę w Kijowie.

Skomentuj...