Poruszanie się w terenie przygranicznym w Karpatach Ukraińskich

Góry

Natura wyznacza najlepsze granice - rzeki, góry, morza. Nie inaczej jest w Karpatach Ukraińskich. Tu sporo granic przebiega górskimi grzbietami. Czy można się do nich zbliżyć? Na ile? Jak wędrować po ukraińskiej granicy i cieszyć się górami?

Pasma górskie z granicami

W jakich pasmach górskich na Ukrainie należy w ogóle zwrócić uwagę na bliskość granicy? Odpowiadając konkretnie: w 9 na 23.

Granica Ukraina - Polska i Ukraina - Słowacja

Granice górskie Ukraina-Polska i Ukraina-Słowacja w Karpatach

Zaczynamy od często pomijanych w Polsce Gór Sanocko-Turczańskich. Polsko-ukraińska granica przecina je dość sztucznie z północy na południe. Tu nie można pominąć najwyższego szczytu Gór Sanocko-Turczańskich, czyli Magury Łomniańskiej, znajdującej się 2.5 kilometra od granicy. Chcąc na nią wejść musimy liczyć się z kontrolą, wszak wierzchołek znajduje się w pasie przygranicznym. Następnie granica biegnie wzdłuż Sanu, do Sokolików.

Przy Sokolikach wkraczamy w Bieszczady Zachodnie, koło Przełęczy Użockiej granica zawija i biegnie przez Piniaszkowy, Opołonek, Kińczyk Bukowski, Przełęcz Bukowską. To przepiękny fragment Bieszczadów, niedostępny turystycznej od strony polskiej bez specjalnych zezwoleń, których zwyczajni śmiertelnicy nie są w stanie uzyskać. Jeśli chcesz zwiedzić ten fragment Karpat, najlepiej to zrobić właśnie od strony Ukrainy. Następnie granica idzie przez Wołowe Berdo aż na Krzemieniec, gdzie zamienia się w ukraińsko-słowacką i schodzi na południe do Użu.

Granica w paśmie Wyhorlat biegnie granią przez Witrową Skałę, która jest jednocześnie najwyższym szczytem Wyhorlatu w ukraińskiej jego części. Tutaj sprawa jest raczej prosta, bo od ukraińskiej strony nie ma zbyt sensownych tras dojściowych do granicy nieopodal Witrowej Skały. Jeśli zapragniemy zdobyć Witrową Skałę, która należy do Korony Karpat Ukraińskich, najlepiej będzie to zrobić od strony słowackiej, czyli od Beňatiny.

Granica Ukraina - Rumunia

Idąc dalej na południe mamy niewysoki Masyw Gutiński w Paśmie Wulkanicznym. Pasmo nazywane jest też Górami Oasz. Granica ukraińsko-rumuńska biegnie ich granią. Tu przykładowo jadąc z Chustu do Weliatynia, prikordonna smuga zaczyna się wraz z przejechaniem mostu na Cisie.

Granice górskie Ukraina-Rumunia w Karpatach

I na końcu najpiękniejszy fragment granicy ukraińskiej. Od Cisy w okolicy rumuńskiego Valea Vișeului biegnie granią Gór Rachowskich (należących do Karpat Marmaroskich) przez Popa Iwana Marmaroskiego aż po Stóg (dawny trójstyk polsko-czechosłowacko-rumuński).

Granice górskie Ukraina-Rumunia w Karpatach

Następnie granica wkracza w Góry Czywczyńskie (wciąż należące do Karpat Marmaroskich) i biegnie ich granią, a dawną polsko-rumuńską granicą, przez Wielką Budyjowską, Łostuń aż po Hnitessę, czyli byłe rozrogi II RP.

Następnie przez grzbiet Czarnego Działu (należący do Marmaroszy) granica przecina potoki Perkałab i Sarata.

W okolicy Saraty wchodzi w Góry Jałowiczorskie, skąd z przełęczy Semenczuk schodzi do Szepitu by później biec dalej wzdłuż Suczawy przez Seliatyn do Hałaciwki, bardzo blisko drogi.

Przy wiosce Ruśka, wkraczamy już w Góry Wyżnicko-Strażowskie, granica przekracza sztucznie grzbiet Łungula i biegnie, zupełnie bezsensownie, po linii prostej w kierunku Vicovu de Sus.

Co to znaczy być blisko granicy?

Nie będę wnikał w formalne definicje stref granicznych i ich podziału na Ukrainie. W praktyce jest to trochę umowne, ale z doświadczenia można wyróżnić trzy obszary graniczne:

1. Strefa przygraniczna

Strefa przygraniczna to pas ciągnący się od granicy do kilku lub kilkunastu kilometrów wgłąb Ukrainy.

O wjeździe do strefy przygranicznej najczęściej poinformuje nas znak prikordonna smuga (прикордонна смуга):

Prikordonna smuga - okolice Diłowego, Ukraina

Najczęściej nic się z tym nie wiąże, oprócz tego, że możemy być skontrolowani. Najprawdopodobniej też trzeba będzie się wyspowiadać ze swoich planów, tj. skąd się idzie, dokąd itp. My turisty - jest kluczem do przekazania naszych intencji. Jeśli nie zamierzamy zbliżać się zbyt blisko granicy, nie powinniśmy zostać zawróceni.

Przykład - Magura Łomniańska:
Jadąc z Turki do Łopuszanki mijamy po drodze znak prikordonna smuga. Za jakiś czas zostajemy zatrzymani przez pogranicznika. Po krótkiej kontroli paszportowej i wytłumaczeniu celu podróży, zostajemy puszczeni bliżej granicy.

2. Pas bardzo blisko granicy

To bardzo blisko zależy od miejsca. W strefie przygranicznej znajdują się punkty posterunkowe straży granicznej. Mam wrażenie, że to właśnie wejście za te punkty idąc w kierunku granicy wymaga dodatkowego pozwolenia. Na pewno nie obędzie się tam bez kontroli.

Punkty takie są zazwyczaj w miejscach strategicznych, które trudno ominąć niezauważonym. Głównie w wioskach blisko granicy np. Zełene/Szybene, Werchowyna-Bystra, ale też typowo w górach np. Rohy (Czywczyny).

Jak dowiem się, czy moja trasa przechodzi przez takie punkty? Najłatwiej będzie spojrzeć na aktualne mapy ASSA, gdzie są one zaznaczone symbolem PS.

Strażnice pograniczników na mapach ASSA, Karpaty Ukraińskie

Na punktach posterunkowych najpewniej zostaniemy wylegitymowani. Jeśli zmierzamy bliżej właściwej granicy, trzeba też będzie okazać permit na przebywanie w strefie.

Przykład - Bieszczady Zachodnie:
Odbijając do Werchowyny Bystrej od drogi Użhorod - Przełęcz Użocka znajdujemy się w strefie przygranicznej. Jeszcze nic się nie dzieje. Na końcu wioski jest posterunek straży granicznej - aby dojść do Przełęczy Bukowskiej trzeba przez niego dosłownie przejść. A więc wejście pomiędzy posterunek a właściwą granicę to dla mnie opisywany pas bardzo blisko granicy. Nie pójdziemy dalej bez zezwolenia z posterunku. Dopiero jeśli mamy taki permit, możemy wejść na Przełęcz Bukowską i wędrować granicą.

Przykład - Szybene:
Schodzimy z Popa Iwana do Szybenego, chcemy pojechać marszrutką do Werchowyny. Busik odjeżdża sprzed posterunku. Raczej na pewno zostaniemy wylegitymowani, ale nie powinniśmy mieć żadnych problemów. 
Chcąc jednak iść z Szybenego w kierunku granicy, by wędrować granią Gór Czywczyńskich, strażnik skontaktuje się z centralą, czy mamy na to pozwolenie.

3. Sama linia graniczna

Po prostu granica. Trudno nie zauważyć - oznakowana słupkami. Najczęściej z pasem drogi granicznej (drogą wykorzystywaną przez straż do patrolowania granicy). W wielu miejscach wejście na tą drogę chronione jest zasiekami i bramami (np. Czywczyny) - są to pozostałości jeszcze radzieckiej granicy (tzw. sistiemy).

Poglądowy widok jak przebiega droga, sistiema i granica w Czywczynach

Pozwolenie / permit

Jeśli chcemy wędrować granicą lub trasami bardzo blisko niej, nieodzowne będzie wystąpienie do odpowiedniego oddziału Straży Granicznej z podaniem. Następnie należy udać się do punktu posterunkowego Straży Granicznej, który to skomunikuje się z centralą, że pozwolenie uzyskaliśmy (albo nie). Procedura nie jest tak skomplikowana jak mogłaby się wydawać. Zobacz dokładny opis jak uzyskać pozwolenie na wędrówkę bardzo blisko granicy.

Powyższą procedurę testowałem z powodzeniem w:

  • Górach Rachowskich (Marmaroszach) by móc wejść na Pop Iwan Marmaroski i przejść granicą aż na Stóg
  • Czywczynach, by móc przejść granicą od Stogu do Hnitessy
  • Bieszczadach Zachodnich, by móc przejść od Przełęczy Bukowskiej na Kińczyk Bukowski

Procedura działała. Oto przykładowy permit:

Przepustka na Marmarosze - awers

 

Przykłady z terenu

Polsko-ukraińska granica na Połoninie Bukowskiej w Bieszczadach Zachodnich:

Połonina Bukowska

 

Punkt kontrolny straży granicznej na Przełęczy Użockiej (kilkaset metrów do granicy z Polską). Dodatkowo jest to granica obwodu lwowskiej i zakarpackiego oraz biegnie tędy strategiczna linia kolejowa z Lwowa na Zakarpacie.

Szlaban na przełęczy Użockiej

 

Brama przy granicy ukraińsko-rumuńskiej, okolice szczytu Kernycznyj. Za tą bramą jest wciąż Ukraina. Mając pozwolenie na wędrówkę granią Czywczynów, musimy zlekceważyć tablicę "Uwaga! Granica państwowa Ukrainy. Wstęp wzbroniony", otworzyć sobie bramę i iść dalej drogą graniczną:

Brama przy granicy ukraińsko-rumuńskiej, okolice szczytu Kernycznyj

 

Granica słowacko-ukraińska w paśmie Wyhorlat, pod Witrową Skałą. Droga graniczna raz biegnie po słowackiej stronie, raz po ukraińskiej: 

Podejście na Witrową Skałę drogą graniczną

 

Wieża strażnicza przy ukraińsko-polskiej granicy - okolice Łopuszanki i Michniowca, Góry Sanocko Turczańskie:

Wieża strażnicza przy ukraińsko-polskiej granicy - okolice Łopuszanki i Michniowca

 

Posterunek straży granicznej w Czywczynach, Rohy, grzbiet Ruski Dił:

Posterunek straży granicznej w Czywczynach

 

Budynek straży granicznej w Diłowem. To tutaj najprawdopodobniej będziemy załatwiać permit na wyjście w Marmarosze, jeśli zapragniemy wchodzić od zachodu:

Budynek straży granicznej w Diłowem

 

Podejście na poł. Ledeskuł od strony Furatyka, Czywczyny. W tym miejscu droga graniczna biegnie kilkanaście metrów od samej granicy ukraińsko rumuńskiej:

Podejście na poł. Ledeskuł od strony Furatyka, Czywczyny

 

Droga z Komanowej na Palenicę, Góry Czywczyńskie. Tutaj po lewej stronie Ukraina, zasieki (dawna sistiema), pas drogi granicznej, po prawej kilkadziesiąt metrów do właściwej granicy z Rumunią:

Droga z Komanowej na Palenicę, Góry Czywczyńskie

 

Droga Seliatyn - Ruska biegnie przy samej ukraińskiej granicy. Oddzielona jest jedynie zasiekami (pozostałości radzieckiej sistiemy).

Droga Seliatyn - Ruska biegnie przy samej ukraińskiej granicy

 

Szybene / Zełene - sklep i punkt kontrolny (zielona budka):

Szybene / Zełene - sklep i punkt kontrolny (zielona budka)


 

Zobacz dedykowaną stronę   Karpaty Ukraińskie
Znajdziesz tam wszystkie informacje o Karpatach na Ukrainie w jednym miejscu!

Zainteresował Cię ten wpis? Może warto podzielić się nim z innymi?

Tagi: góry, Karpaty Ukraińskie, Ukraina

Permity na Marmarosze i Czywczyny
Permity na Marmarosze i Czywczyny
Góry Relacje

30 września 2015  |  Czytaj po polsku

Chcesz wybrać się w najdalsze zakątki Czywczynów? Z podekscytowaniem patrzyłeś na Marmarosze?

Aby wędrować przez te ukraińskie pasma potrzebny jest permit. Jak takie pozwolenie dostać? Czy bez przepustki zostaniemy zastrzeleni?

Sistiemą przez Czywczyny - relacja
Sistiemą przez Czywczyny - relacja
Góry Relacje

10 czerwca 2016  |  Czytaj po polsku

Dochodzimy do bramy. To sistiema. Wrota są zamknięte i na dodatek pokryte drutem kolczastym. Podobne zasieki obok. Z lewej krzyczy znak: "Granica Ukrainy. Przejście zabronione." I jeszcze ta wieża obserwacyjna, z której nas teraz pewnie obserwują. Czy aby na pewno mamy przekroczyć tę bramę?

Zapraszam na relację z przejścia granią Czywczynów, od Szybenego do Perkałabu.

Jakie mapy w Karpaty Ukraińskie?
Jakie mapy w Karpaty Ukraińskie?
Góry

17 stycznia 2019  |  Czytaj po polsku

Czy ktoś wyobraża sobie górską wyprawę bez mapy? Planowanie bez mapy? Ja nie.

Zobacz jakie mapy warto ze sobą mieć jadąc w Karpaty Ukraińskie. Co użyć do jeżdżenia palcem po mapie?

Kiedy jechać w Karpaty Ukraińskie?
Kiedy jechać w Karpaty Ukraińskie?
Góry

17 stycznia 2019  |  Czytaj po polsku

Jaka pora roku jest najlepsza na wyprawę w Karpaty Ukraińskie? I czemu każda?

Karpaty Ukraińskie - podstawowe informacje
Karpaty Ukraińskie - podstawowe informacje
Góry

28 lutego 2016  |  Czytaj po polsku

Garść podstawowych informacji o Ukraińskich Karpatach.

TOP 25 Ukraińskich Karpat
TOP 25 Ukraińskich Karpat
Góry Miejsca

21 czerwca 2016  |  Czytaj po polsku

Ser od pasterza czy kąpiel w Jeziorze Niesamowitym? Hnitessa czy Stóg? Hryniawy czy Krasna?

Subiektywna lista najciekawszych miejsc i rzeczy do zrobienia w Ukraińskich Karpatach.

8 miesięcy temu

Zgroza

A co z przebywaniem po rumuńskiej/słowackiej stronie granicy?

8 miesięcy temu

Adam

@Zgroza Od strony słowackiej można, wystarczy zgłosić policji. Trochę więcej o tym piszę w relacji z Witrowej Skały. Od strony rumuńskiej też można, ale również trzeba to zgłosić. W obu przypadkach wystarczy to zrobić już na miejscu, bez jakichś wcześniejszych procedur.

Skomentuj...